AYŞE GÜL YILMAZ KURU

FMV Ayazağa Işık Okulları - Bilişim Teknolojileri Öğretmeni

Teknolojinin eğitimdeki rolü giderek artıyor ve öğrencilerin öğrenme deneyimlerini zenginleştirmek için önemli bir araç haline geliyor. Ancak bu teknolojik gelişmelerle birlikte, veri gizliliği endişeleri de artmaktadır. Eğitim kurumları ve teknoloji sağlayıcıları, öğrencilerin kişisel bilgilerini toplarken ve işlerken özellikle dikkatli olmalıdır.

Öğrenci verilerinin korunması, öğrencilerin güvenli ve özel bir öğrenme ortamına sahip olmaları için kritik bir öneme sahiptir. Veri gizliliği, öğrencilerin kişisel bilgilerinin yetkisiz erişime, kötüye kullanıma ve ihlallere karşı korunmasını sağlar. Eğitim kurumları, öğrencilerin verilerini toplarken, depolarken ve işlerken yasal düzenlemelere ve en iyi uygulamalara uymalıdır. Ayrıca, öğrencilere bu veri toplama süreçlerinin nasıl işlediği ve nasıl kullanıldığı hakkında şeffaf bilgi sağlamalıdır.

Öğrencilerin dijital platformları kullanırken dikkatli olmaları gereken hususları şöyle sıralayabiliriz;

• Bilinçli Olma: Öğrenciler, kişisel bilgilerini paylaşmadan önce dikkatli bir şekilde düşünmeli ve bu bilgilerin neden gerekli olduğunu değerlendirmelidirler. Gerekmedikçe özel bilgileri paylaşmaktan kaçınmak önemlidir.

• Güçlü Şifre Kullanma: Çevrimiçi hesaplar için güçlü şifreler kullanmak, hesap güvenliğini artırabilir. Şifrelerin karmaşık ve tahmin edilmesi zor olması önemlidir.

• Çift Faktörlü Kimlik Doğrulama: Çift faktörlü kimlik doğrulama, hesap güvenliğini artıran etkili bir yöntemdir. Bu, kullanıcıların sadece şifreleriyle değil, aynı zamanda başka bir doğrulama faktörüyle de giriş yapmalarını sağlar. Özellikle bu koruma faktörü ebeveynlerin çocuklarının hesaplarını korurken etkin bir yöntem olarak karşımıza çıkmaktadır.

• Uygulama İzinlerini Kontrol Etme: Mobil uygulamalarda ve çevrimiçi platformlarda, uygulama izinlerini dikkatlice kontrol etmek önemlidir. Gereksiz izinleri vermemek ve sadece gerekli olanlara izin vermek, veri gizliliğini koruma açısından önemlidir. Bu maddeye eğitimciler yada ebeveynler olarak bizler bile çok dikkat etmesek de önem arz eden güvenlik maddelerinden biri olarak karşımıza çıkmaktadır. Uygulama izinlerini uygulamanın kullanım alanlarına uygun şekilde vermek önemlidir.

• Güvenilir Platformları Kullanma: Yapay zeka ve öğrenme uygulamalarını seçerken güvenilir ve saygın platformları tercih etmek önemlidir. Düşük güvenlik standartlarına sahip veya kötü niyetli yazılımlar içeren platformlardan kaçınılmalıdır. Güvenilir uygulama marketlerine öğrencilerimizi ve çocuklarımızı yönlendirmek ilk adım olacaktır.

• Gizlilik Ayarlarını Düzenleme: Bilişim teknolojileri bölümü olarak en çok üzerinde durduğumuz maddelerden biri de gizlilik kontrolleridir. Deep-fake*** teknolojisinin gündemde olduğu ve verilerimizin işlenerek farklı amaçlarda kullanılabildiğini bildiğimiz günümüzde veri gizliliği büyük önem arz etmektedir. Kullanılan platformlarda ve uygulamalarda gizlilik ayarlarını düzenlemek, hangi bilgilerin paylaşılacağını kontrol etmek açısından önemlidir. Gerekli olmayan özellikleri devre dışı bırakmak, gizliliği artırabilir.

• Eğitim ve Farkındalık: Bu yıl bilişim teknolojileri bölümü olarak okul öncesi dönemden lise seviyesine kadar müfredatımıza yapay zeka konularını dahil ettik. Amacımız  öğrencilerin, yapay zeka ve diğer teknolojik konularda eğitim almaları ve bu konuda farkındalık geliştirmelidirler. Veri gizliliği konusunda bilinçli olmak, riskleri anlamak ve koruma önlemlerini uygulamak önemlidir.

• Güncel Kalma: Kullanılan uygulamalar ve cihaz yazılımları düzenli olarak güncellenmelidir. Güncellemeler, genellikle güvenlik açıklarını düzeltir ve veri güvenliğini artırır.

Öğrenci veri gizliliği, gelecekteki eğitim teknolojilerinin güvenliği ve öğrenci güvenini koruma açısından kritik bir faktördür. Eğitim kurumları, teknoloji sağlayıcıları ve yasal düzenleyiciler arasındaki işbirliği, veri gizliliği konusundaki hassasiyeti artırmada önemli bir rol oynamaktadır. Sonuç olarak, eğitim teknolojisinin güçlü bir şekilde benimsenmesi ve aynı zamanda öğrenci verilerinin güvende tutulması, öğrencilerin daha iyi bir öğrenme deneyimi yaşamalarını sağlamak için birlikte çalışmanın temelidir.

***Deep-Fake: 

Web Site-1

Web Site-2

Web Site -3

Bugün ne 19 Mayıs, ne 23 Nisan, ne 30 Ağustos, ne de 29 Ekim…

Bugün 10 Kasım... Gökyüzünün karardığı, denizlerin fırtınalarla boğuştuğu, şanlı bayrağımızın gökyüzünde dalgalanırken ağladığı gün …

Bugün 10 Kasım. Cumhuriyetimizin kurucusu Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün aramızdan ayrılışının 85. yılı. Gözümüz yaş, yüreğimiz acı dolu.

Tüm yaşamını milletine adayan, bir imparatorluğun küllerinden, yepyeni ve güçlü bir devlet yaratan eşsiz bir lider, mümtaz bir devlet adamı, büyük bir komutan ve dâhi olan Atatürk; ender insanlardan biri değil, onların en büyüğüdür. Atatürk, hem milli mücadeleyi hem de cumhuriyeti inşa sürecinde daima ileriye bakmış, ileriye yürümüştür.

Bugün, Büyük Atatürk’ün yolundan giden bizlere düşen görev de yüzümüzü geleceğe dönmek, ufkumuzu geniş, hedeflerimizi büyük tutmaktır. Bunun için artık 10 Kasım’ları, aydınlık geleceğimize yönelik atılımlarımızın esin kaynağı haline getirmeliyiz. Atatürk’e saygının gereğinin bu olduğuna, O’nun manevi huzuruna ancak bu şekilde başımız dik alnımız açık olarak çıkabileceğimize inancımız tamdır.

Sevgili Atamız, onu güçlü ve başarılı kılan kişisel özelliklerini, daha küçük yaşlardan itibaren göstermeye başlamış ve bu özelliklerini de yol göstericisi olduğu Türk Milleti’nin çağdaş milletler seviyesine ulaşması için tüm gayretiyle kullanmıştır. Ata’mızın, çocukluğunda yaşadığı bir anıyı, arkadaşı SALİH BOZOK şöyle anlatıyor:

“Selanik’te evlerin bahçesi büyüktü. Mahalle arkadaşları toplanır ve o zamanlar pek moda olan “Mançık” oyununu oynardık. Bu bir nevi “Birdirbir” oyunu idi. Bir kişi eğiliyor ve diğerleri sıra ile üzerinden atlıyorlar. Fakat bir arkadaşımız oyuna iştirak etmezdi ama seyrine de bayılırdı. Bir gün onu zorla oyuna iştirak ettirdim. Sıra ile hepimizin üzerinden atladı ve diğer çocukların onun üzerinden atlama sırası geldiğinde eğilmedi. Atlayabiliyorsa böyle atlasınlar, ben asla eğilmem dedi. Diğer çocuklar eğilmesini istediler. Yine eğilmedi ve ben eşek miyim ki eğileyim diye cevap verdi. Tam ortalık karışacaktı ki yine liderliğini göstererek, bu çocuk oyununu sizin gibi gençlere yakıştıramadım. Bence savaş oyunu oynayalım dedi. Çocuklar nasıl olacak diye sorunca ben sizi iki takıma ayıracağım, vazifeleri de ben vereceğim, kumandan da ben olacağım ve oyun başlayacak dedi. Tüm çocuklar onun talimatlarına dinledi ve o, yaman liderliğini küçük yaşlarda göstermiş oldu.”

Atatürk, asla başını eğmedi ama daha da önemlisi Türk milletinin başını eğdirmedi. Bu bağlamda Türk milleti için 10 Kasım, 100. Yılını kutladığımız cumhuriyet çocukları olarak, karalar bağlama günümüz değil, Atamızı, ilke ve devrimleriyle yaşattığımız günlerden sadece biri olmalıdır. Bizler, O’nun izinde yürüyüp O’nu yaşattıkça, Atamız her daim yaşayacak ve asla başı yere eğilmeyecektir.

Sonsuz saygı, minnet ve özlemle birlikte Atatürk’ü yaşamanız ve yaşatmanız dileğiyle.

İlhan TUNÇ

FMV Özel Işık Lisesi

Müdür Yardımcısı

Dünyayı Robotlardan Önce Algoritmalar mı Yönetecek?

Yeni teknolojilerin gelişimi ile birlikte, bilginin ve verinin üretimi, işlenmesi ve kullanılabilir hale getirilmesi sürecinde artık algoritmalar gündemde. Amazon, X ve Google gibi büyük teknoloji

şirketleri bilgi akışını yönlendirmek, bilgi içeriğini yapılandırmak, ürün reklamlarını stratejik olarak

yerleştirmek ve tüm bunları gelecekteki teknolojik süreçleri tahmin etmek için algoritmik işlemler ön plana çıkıyor.

Bir problemin çözümü için gerekli girdilerin nasıl elde edileceğini, nasıl işleneceğini ve bu girdilerden

nasıl çıktı alınacağına yönelik tanımlanan algoritmalar ile ilgili iki temel tartışma konusu bulunuyor.

Bunlardan ilki ‘algoritmaların tarafsızlığı ve nesnelliği’ , diğeri ise ‘algoritmik sistemlerin sorumluluğu. Akademisyenler ve alan uzmanlarına göre bu tür algoritmalar ne tarafsız ne de nesneldir; potansiyel olarak bilinçli veya bilinçsiz ayrımcılığa ve önyargıya yol açan seçimlerin, sınıflandırmaların, öznel

yorumların ve kararların sonucudur. Buradan çıkacak sonuç, tüm bunlar çok farklı yönlendirmeler için kullanılabilir.

Algoritmik Hesap Verebilirlik Mümkün Mü?

İnsanların eylemleri ve deneyimleri giderek daha fazla algoritmik süreçler tarafından tanımlanıyor ve algoritmik sistemler bu işlemlere aracılık ediyor. Bu sebeple, ‘algoritmik sistemlerin sorumlu

tutulmasının’nın yollarının bulunması da büyük önem taşıyor. Bununla birlikte, şeffaflığı artıran ve

çevrimiçi aracıların otomatik karar verme prosedürlerini sorumlu kılan, ‘algoritmik hesap verebilirliği’ sağlamak birkaç nedenden dolayı zor bir girişim olarak değerlendiriliyor. Bunların başında ise ‘gizlilik sorunu’ geliyor. Algoritmik formüllere ilişkin yapılacak detaylı açıklamaların, kötü niyetli kullanıcılar ve rekabet açısından olumsuz sonuçlar doğurabileceği düşünülüyor. Dolayısıyla insanların yerine karar alan sistemlerin kontrolü konusu büyük önem taşıyor. Bir sistemin tercihlerinizi belli verilere ve sürece dayalı olarak da olsa otomatik olarak karşınıza çıkarması pek çok alanda kararlarımızın kontrol altında tutulabileceği ve bilinçli yönlendirmelerin olanaklı olabileceğini gösteriyor. Bu nedenle bunların kontrolü meselesinin esas önemi hangi amaçlarla kullanılabileceği sorusundan

kaynaklanıyor.

‘Hesap Verebilirlik’ Algoritmik Sistem Tasarımının İlk Aşamasından İtibaren Düşünülmeli

Algoritmaların iyileştirilmesi, hesap verebilir ve şeffaf süreçlerin sağlanması ve algoritmaların yönetimi için kontrol mekanizmalarına odaklanılması büyük önem taşıyor. Bu tür yapay zeka

teknolojilerinin gelişmesi elbette çok önemli ve desteklenmeli. Her şeyden önce tüm kaynakların etkin kullanımını sağlayacak, insanın yaşam kalitesini artıracak olanaklar sağlıyor. Bununla birlikte kontrol edilmez, gerekli düzenlemeler yapılmazsa bir o kadar da risk içeriyor. Bu noktada Dünyayı robotlardan önce algoritmaların yöneteceği olasılığını hiç de yabana atmamak lazım.

Dijital Zekâyla Tanışma: Planlı Yaşamın Büyüsü

Planlı yaşamak mutluluğun anahtarıdır. Kendi düzenimizi kurmak ve yönetmek, “acil” olarak adlandırdığımız birçok işi sıralamak stresimizi azaltarak sakin ve mutlu bir hayat sürmemize olanak sağlar. Öncelikle “Eisenhower Matrisi“ konusundan bahsetmek istiyorum. Eisenhower Matrisi, ABD'nin 34. Başkanı olan Dwight D. Eisenhower'a atfedilen bir zaman yönetimi aracıdır. Bu matris, görev ve sorumlulukları önceliklendirme konusunda yardımcı olan bir çerçevedir. Matris, görevleri aciliyet ve önem kriterlerine göre sınıflandırarak dört ana kategoriye ayırır. Bu kategoriler şunlardır:

Acil ve Önemli (Quadrant I): Bu kategori, acil ve aynı zamanda önemli görevleri içerir. Hemen ele alınması gereken acil durumları temsil eder. Örneğin beklenmeyen bir kriz ve ya acil bir proje teslim tarihi olabilir. Bir öğretmen için düşünecek olursak son tarihi gelmiş bir sınav olabilir.

Acil Olmayan Ama Önemli (Quadrant II): Bu kategori, acil olmayan ancak uzun vadeli başarıya katkıda bulunan görevleri içerir. Stratejik planlama, önceden planlama, eğitim ve ilişki geliştirme gibi faaliyetleri içerir. Yeni bir dil öğrenmek, ilginiz olan bir alanda sertifika almak ya da kendinize belirlediğiniz hedefler (üç kitap okumak, arkadaşların ile bir buluşma planlamak) gibi…

Bu alana odaklanmak, gelecekteki sorunları önlemeye yardımcı olabilir. 

Acil Ama Önemsiz (Quadrant III): Bu kategori, acil gibi görünen ancak uzun vadeli başarıya gerçek anlamda katkıda bulunmayan görevleri içerir. Çoğu zaman, bu tür görevlere başkalarının aciliyetleri veya beklenmedik talepler nedeniyle odaklanılır. Yine bir örnek vermek istersek terziye götürülecek kıyafetler, ödenecek faturalar olabilir. Bu alandaki notlar genellikle sizin başkasına paslayabileceğiniz, siz olmasanız da yapılabilecek işler olur.

Acil Değil ve Önemsiz (Quadrant IV): Bu kategori, ne acil ne de önemli olan görevleri içerir. Boş zaman aktiviteleri veya zaman kaybına neden olan işler bu kategoriye dâhildir. Evrak dolabını düzenlemek, herhangi bir aklınızda olan belgeseli izlemek gibi işleri bu alana alabilirsiniz.

Eisenhower Matrisi, kullanıcıya görevleri bu dört kategoriye yerleştirme konusunda rehberlik ederek zamanını daha etkili bir şekilde yönetmesine yardımcı olabilir. Bu yönetim aracı, öncelikleri belirlemek ve önemli işlere odaklanmak konusunda bir çerçeve sunar. Bunlardan en önemlisi “Acil ve önemli” olan alanda olabildiğince iş bırakmamaktır. Bu alanı kontrol edebiliyorsak hayatımızı da düzene sokmaya başlamışız demektir.

Şimdi bir yerden başlamak için kendimize bir asistan seçelim. Günümüzde, işlerimizi düzenlemek, görevleri planlamak ve takvimimizi organize etmek için bir dizi ücretsiz çevrim içi planlama programı bulunmaktadır. Bu programlar, kişisel ve profesyonel yaşamımızı düzenlememize yardımcı olabilir. Günlük hayatımızı organize ederken yaşadığımız yoğun temponun içerisinde bir asistana ihtiyaç duyabiliriz. Teknoloji, hayatımızın her anını kolaylaştırdığı gibi bu konuda da birbirinden kullanışlı uygulamalar ile bizleri karşılıyor. Bu uygulamalar içerisinde seçtiğim ve kullanışlı bulduğum planlayıcıları sizlerle paylaşmak isterim.

Google Takvim ile başlayalım. Google Takvim, kolay kullanımı ve entegrasyonuyla öne çıkan bir çevrim içi takvim servisidir. Etkinlikleri oluşturabilir, paylaşabilir ve diğer Google hizmetleriyle entegre edebilirsiniz. Google Takvim mobil cihazlarla senkronize edilebilir, bu sayede her anımızda yanımızda olan ve asla unutmayan bir asistan ile günlük hayatınızı planlayabilirsiniz.

Trello, görsel kartlar ve panolar kullanarak görev yönetimi sağlayan bir platformdur. Proje aşamalarını, görevleri ve öncelikleri takip etmek için kullanılır. Esnek ve özelleştirilebilir bir arayüze sahiptir. Takip etmek istediğiniz işleri işaretleyebilir, önemli olan işleri yıldızlayabilirsiniz. Görünümü bir Padlet uygulamasını andırmaktadır. Diğer uygulamalara göre çok daha detaylı olması ile birlikte bazı özellikleri sadece Premium üyeler için açıktır.

Asana programı, takım çalışmalarını kolaylaştırmak için tasarlanmış bir görev yönetim aracıdır. Projeleri ve görevleri organize etmek, takip etmek ve paylaşmak için kullanılır. Ayrıca zaman çizelgeleri ve raporlama özellikleri içerir. Diğer planlama yöntemlerine göre çok daha detaylı ve işlevseldir. 

Todoist, basit ve etkili bir görev yönetim uygulamasıdır. Görevleri listeleyebilir, önceliklendirebilir ve takvimle senkronize edebilirsiniz. Farklı platformlarda kullanılabilecek bir mobil uygulaması da bulunmaktadır.

Microsoft To Do, Microsoft'un görev yönetimi uygulamasıdır. Kullanıcılar görevleri, listeleri ve hatırlatıcıları düzenleyebilir. Office 365 ile entegre olması, kullanıcıların iş süreçlerini daha iyi yönetmelerine yardımcı olur ve kullanıcıların iş ve kişisel görevleri arasında geçiş yapmalarını sağlar.

Zenkit, görev yönetimi, proje takibi ve iş birliği için kullanılan çok yönlü bir platformdur. Tablo, liste ve daha fazlası gibi farklı görünümlerde çalışabilir. Esnek yapısı, farklı projeler için özelleştirilmiş iş akışları oluşturmanıza olanak tanır.

Her şeye rağmen ben “Ajandam” ile not tutmayı daha çok severim diyebilirsiniz. Gözlemlerimle sizlere çevrim içi uygulamaların artı yönlerini de yazmak istedim.

1. Erişilebilirlik

• Çevrim içi planlama uygulamalarına, internet bağlantısı olan herhangi bir cihaz üzerinden erişilebilir. Bu, bilgilerinize her zaman ve her yerden ulaşmanıza olanak tanır. Defterinizi yanınıza almak zorunda kalmadan mobil cihazlarınız veya bilgisayarlarınız aracılığıyla güncel kalabilirsiniz.

2. Kolay Düzenleme ve Değişiklik

• Uygulamalarda not almak, düzenlemek ve görevleri güncellemek çok daha hızlı ve kolaydır. Bir defterdeki notları değiştirmek veya taşımak genellikle daha fazla zaman ve çaba gerektirir.

3. Hatırlatmalar ve Bildirimler

• Planlama uygulamaları, belirli bir tarih veya saate bağlı hatırlatmalar ve bildirimler göndererek önemli görevleri kaçırmamanıza yardımcı olabilir. Bu, planlarınızı daha etkili bir şekilde yönetmenize yardımcı olabilir.

4. Paylaşılabilirlik ve İş Birliği

• Birçok çevrim içi planlama aracı, görevleri başkalarıyla paylaşma ve iş birliği yapma olanağı sunar. Ekip projelerini daha etkili bir şekilde yönetmek ve iş birliği yapmak için idealdir.

5. Entegrasyon ve Senkronizasyon

• Uygulamalar, diğer çevrim içi hizmetlerle entegre olabilir ve bu sayede çeşitli görevleri senkronize edebilirsiniz. Örneğin Google Takvim ile entegre bir planlama uygulaması, takvim etkinliklerinizi otomatik olarak senkronize edebilir.

6. Çeşitli Görünümler ve Kategoriler

• Birçok planlama uygulaması, görevleri farklı görünümlerde (liste, tablo, takvim vb.) gösterme ve kategorilere ayırma seçeneği sunar. Bu, farklı projeler veya yaşam alanları arasında geçiş yapmayı kolaylaştırabilir.

7. Veri Kaybı Riskinin Azalması

• Çevrim içi planlama uygulamaları genellikle veri kaybını önlemek için otomatik olarak yedekleme ve güvenlik özellikleri sunar. Bu, önemli bilgilerinizi kaybetme riskinizi azaltır. Defterlerimiz gibi yırtıldı, su döküldü, silindi gibi riskleri de oluşturmaz.

Her ne kadar geleneksel defter tutmak bazı kişiler için hâlâ etkili olsa da çevrim içi planlama uygulamaları bu avantajlarıyla modern yaşam tarzına daha iyi uygun ve daha esnek kullanım olanakları sunar. Ancak tercihler kişiseldir, bu nedenle hangi yöntemin size daha uygun olduğunu belirlemek için deneme yapabilirsiniz ve çevrim içi uygulamalara da bir şans verebilirsiniz.

Bilişim ve Eğitim Teknolojileri Koordinatörü

İpek TURAN AKÇA

Dijital Dönüşüm: Nesnelerin İnterneti (IoT)

IoT Nedir?

Dünya, giderek daha bağlantılı hale geldikçe, Nesnelerin İnterneti (IoT) kavramı da her geçen gün daha fazla önem kazanıyor. IoT, cihazların, araçların, ev aletlerinin ve hatta giyilebilir teknolojilerin birbirleriyle ve internetle bağlantılı olduğu bir ağ sistemidir. Nesnelerin İnterneti, her türlü cihazın, sensörün ve diğer nesnelerin internet üzerinden birbirleriyle iletişim kurabilmesini sağlayan bir konsepttir. Bu nesneler, birbiriyle veri paylaşabilir, kontrol edilebilir ve daha karmaşık sistemlere de entegre edilebilirler.

Günlük Hayatımızda IoT

IoT, günlük hayatımızın birçok alanında varlık göstermekte ve akıllı ev sistemleri, aydınlatma sistemleri ve güvenlik kameraları gibi birçok sistemi uzaktan kontrol etme imkanı sağlamaktadır. Aynı şekilde, giyilebilir teknolojiler sayesinde sağlık verilerimizi anlık olarak takip edebiliyor ve analiz edebiliyoruz.

Endüstriyel Kullanım

IoT, endüstriyel alanda da büyük bir etki yaratıyor. Akıllı tarım uygulamaları, üretim hatlarındaki sensörler ve otomatik sistemler, kaynakları daha etkili bir şekilde kullanmamıza ve üretkenliği artırmamıza yardımcı olmaktadır. IoT'nin endüstriyel kullanımı, verimlilikte artış, hata oranlarında düşüş ve sürdürülebilir üretim süreçleri gibi avantajları beraberinde getirerek sektöre yeni olanaklar sunmaktadır.

IoT'nin Geleceği

IoT'nin geleceğinin oldukça parlak olduğunu rahatlıkla söyleyebiliriz. Akıllı şehir projeleri, otonom araçlar ve daha fazla sektörde IoT uygulamalarının yaygınlaşması bekleniyor. Ancak, bu büyüme ile birlikte güvenlik ve gizlilik konularına daha fazla odaklanmamız gerekecek.

Gelişmeleri takip etmek, teknolojinin getirdiği fırsatları anlamak ve sorumluluklarımızı bilmek, IoT'nin sunduğu potansiyelden tam anlamıyla yararlanmamıza yardımcı olacaktır. Bu sayede, nesneler arası iletişimle güçlenen teknoloji, sadece hayatımızı kolaylaştırmakla kalmayacak, aynı zamanda bizleri daha bağlantılı bir dünyaya adım atmaya teşvik edecektir.

21.yüzyılda insanlığın en önemli önceliği mutlu olabilmek. Mutluluk üzerine yazılmış binlerce eser ve akademik araştırma varken, psikoloji ve kişisel gelişim uzmanlarının binlerce çalışması ve tavsiyelerine rağmen 21.yüzyıl insanı hâlâ daha mutsuz ve umutsuz. “İnsan ve mutluluk” birbirine hem çok yakın hem de çok uzak iki kavram gibi. Peki, insan ve mutluluk birbirine niçin bu kadar uzak? 

Mutsuz insan sorununu çözümleyebilmek için mutluluk ve insan kavramlarını anlayabilmek sonrasında da insanın mutluluk algısını yorumlayabilmek önemli. Mutluluk, en kolay ifade ile insanın huzurlu olması demek. Peki, insan ve insanlık niçin huzuru bulamıyor? Huzur ve mutluluk insana niçin uzak kalıyor? Ya da soruyu şöyle sorabiliriz: İnsan, kendini ne kadar tanıyor? 

Mutlu olmak için insanın kendini tanıması ilk adım olmalı. İnsan, yeryüzündeki en değerli varlık (ve insan, değerini kaybettiği zaman ise yeryüzünün en tehlikeli varlığına da dönüşebiliyor) İnsan, akıl/irade, duygu, beden ve can/ruh sahibi canlı varlık. Bu tanımlamaya göre insan 4 enerji/kapasite alanına sahip yeryüzünün en anlamlı varlığı ve insanın mutluluğunun sırrı da insanın bu 4 enerji alanıyla olan ilgisine bağlı.   

   İnsan’ın 1.gücü:   AKIL      (İrade, hafıza, zekâ, düşünce)                                                                                                                                                   

                   2.gücü:  KALP     (Duygular, his/sezgi, ahlaki değerler)  

                   3.gücü:  BEDEN  (Biyolojik, fiziksel, cinsel güç)  

                   4.gücü:  RUH       (Mistik enerji, inanç, sonsuzluk, özgürlük)  

Mutluluğu arayan insanın öncelikli olarak sahip olduğu bu dört enerji alanını iyi tanıması ve her gün düzenli/dengeli beslemesi önem arz ediyor. Mutluluğu arayan insanın beden merkezli isteklerden özgürleşerek 4 enerji alanını da dengeli besleyebilmesi gerekli. İnsanın bedenini aşması kendi özüne ulaşması, hayatını beden ötesi bir alanda anlamlandırması…

İnsanın, akıl, duygu, beden ve ruh arasında dengeyi bulması varlığın özü olan adaletin/dengenin de ilk adımı aslında. Bu denge durumu mutluluğun ilk tadını hissettiğimiz huzurlu bir iklimin başlangıcı ayrıca…

Soruyu tekrar hatırlayalım: İnsan niçin mutsuz? Ya da soruyu yeniden oluşturabilir ve şu şekilde de sorabiliriz: 21.yüzyıl insanı sahip olduğu enerji alanlarını tanıyor mu? Bu enerji alanlarını dengeli besleyebiliyor mu? Kalp, akıl ve ruh iklimine ulaşabilmek için beden/bedensel isteklerden özgürleşebiliyor mu? 

İnsanlık tarihi bir bütün olarak incelendiğinde hem inanç/din, felsefe/ahlak hem de bilim/ilim dünyasının insanı tanımaya ve mutlu etmeye çalıştığı bilinmektedir. Ancak bu süreçte insanın beden ya da kibir alanında sıkıştığı ve kendi özüne ulaşamadığı genel kabul konusudur. Bu bilgiler ışığında insanın mutluluğu, kendini tanıması ve sahip olduğu 4 enerji alanını dengeli/düzenli beslemesi ile mümkün olabileceği düşüncesi önem kazanmaktadır. 

İnsan olarak yaşamak, insanca mutlu olmak dileğiyle…

Ben öğretmenim,

Ya güneşi indireceğim yeryüzüne, ya da güneş olacağım.

Dünyanın bütün renklerini sevdim,

Öğrencilerimin bakışlarında aradım mutluluğun resmini.

Panzehri oldu gözlerindeki ışık,  yüreklerindeki sevgi.

Ben öğretmenim,

Bir zamanlar,

Anadolu’nun kuş uçmaz kervan geçmez bir dağ köyünde,

Her sabah kurtların ulumalarıyla uyandım.

Karanlık kış akşamlarında gecenin ayazına sarıldım.

Öylesine alışmıştım ki sobada yanan tezeğin kokusuna.

Hani “kalorisi yoktur” derler ya,

Varsın olsun, ısınıyordum duvara yansıyan ışıltısıyla. 

Ben öğretmenim,

Doğruya doğru dedim bu güne kadar, yamuğa yamuk.

Alnım açıktı her daim, başım dik.

Yüreğimi serdim orta yere, elimi uzattım herkese,

Ne sağa yaslandım, ne sola,

Bir kere yalpalamadım hayatta…

Dosta dosa oldum, hayırsızı davet ettim dostluğa.

Tökezledim kimi zaman, düştüm ama,

Bildim ayağa kalkmasını.

Arkaya bakmadım hiç, koşar adım yarınlara.

Ben öğretmenim,

Öğrendikçe sevdim, öğrettikçe sevindim.

Her gün avuçlarımın içine aldım bütün evreni.

Önce insanı bağrıma bastım, sonra…

Dağı taşı, kurdu kuşu, börtü böceği.

Yaramazlıklarıyla daha da çocuklardı.

Umut, Ezgi, Barış, Suna, Kerem, Aleyna, Ali.

Hangi birini saysam ki…

Her gün bir başka süslüyordu,

Sınıfımızın duvarlarını, gülücükleri.

Ben öğretmenim,

Yıllara meydan okuyarak geldim bu güne,

Yoktan var ettik her şeyi, sevgiyle, emekle.

Dününün beyaz yorgunluğu bulaştı saçımın her teline.

Yürüdüm, koştum, dinlendim, yine yürüdüm, yine koştum.

Emek çektim, alın teri döktüm, 

Yoruldum ama yılmadım.

Ben öğretmenim, biz öğretmeniz,

Öğrene öğrene geldik bu güne,

öğrenerek hazırlanıyoruz yarınlara.

Cumhuriyet’in yüzüncü yılında,

Barış tohumu ekeceğiz Anadolu’nun her yanına.

Sevgiyle sulayacağız, umutla besleyeceğiz yarınları.

“En hakiki mürşit ilimdir” diyeceğiz elbette.

El ele, omuz omuza sevda türküleri söyleyeceğiz.

24 Kasım 1928’ den bu güne,

Yolculadığımız doksan beş 24 Kasım ve akıp giden onca sene,

Selam olsun Başmuallim Reisicumhur Gazi Mustafa Kemal'e.

Selam olsun kurtuluşun ve kuruluşun şehrine.

1 Kasım 1928’de hak edene hakkını verenlere…

Selam olsun güzel Türkçeme,

Selam olsun “a’ dan z’ye” 29 harfime…

Selam olsun ona can veren Bozkırın tezenesine,

Karacaoğlan’ a, Köroğlu’na, Yunus’a, Veysel’e…

Selam olsun yüreğinde sevgi, dilinde ninni olan annelere.

Selam olsun koruyana, kollayana,

Selam olsun ÖĞRENENE, ÖĞRETENE…

Selam olsun BAŞÖĞRETMENİME.

Binlerce selam 24 Kasım 2023’e…

Selam olsun Işıklı günlere.

21 KASIM 2023

Necati VATAN

Nişantaşı-İSTANBUL

Teknolojinin hızla geliştiği günümüz dünyasında, eğitim ekosistemi de bu değişimden doğrudan etkileniyor, eğitimciler de yeni fırsat ve tehditlerle karşı karşıya kalıyor. Yapay zekâ kavramı ve araçları da son yıllarda eğitimde dönüştürücü bir rol oynamış ve öğrenme deneyimini zenginleştirmek için yepyeni olanaklar sunmuştur. Bu bağlamda, FMV Işık Okulları Bilişim ve Eğitim Teknolojileri Eğitimcileri seminer döneminde, yapay zekânın Bilişim Teknolojileri Müfredatına entegrasyonu ve eğitim ortamında üretken yapay zekâ kavramı ve araçlarının nasıl gündemde tutulabileceği konusunu odağa alan bir çalıştay düzenledi.

Çalıştayda, Boğaziçi Üniversitesinden Dr. Öğr. Üyesi Mutlu Şen Akbulut, eğitimcilerimize süreç boyunca rehberlik ederek, uluslararası alanda gerçekleştirilen çalışmalar ve içerikleri paylaşan bir sunum gerçekleştirmiş,  özellikle yapay zekânın ISTE standartlarına uygun bir şekilde müfredata entegre edilebilmesi için oluşturulan yol haritalarını paylaşmıştır.

Çalıştay boyunca gündemde tartışılan konu başlıkları şöyle:

Yapay Zekânın Eğitimde Kullanım Alanları:  

Kişiselleştirilmiş Öğrenme

Yapay zekâ, öğrencilerin bireysel ihtiyaçlarına göre özelleştirilmiş öğrenme deneyimleri sunabilir. Öğrencilerin ilgi alanlarını, güçlü ve zayıf yönlerini belirleyen yapay zekâ tabanlı sistemler, öğrenme sürecini optimize etmek için öğrencilere özel öneriler sunabilirmekte.

Öğrenci Gelişiminin Takibi

Yapay zekâ, öğrenci performansını ve ilerlemesini izlemek için kullanılabilir. Öğrencilerin test sonuçlarını analiz ederek, eksiklikleri belirleyebilir ve öğretmenlere bireysel geri bildirim sağlayabilir. Bu sayede, öğretmenler öğrencilerin ihtiyaçlarına daha iyi yanıt verebilir ve öğrenme sürecini geliştirebilir.

Değerlendirme

Yapay zekâ ile öğrenci çalışmalarını otomatik olarak çok daha sürede değerlendirilirken öğretmenlere de değerlendirme araçları hazırlayabilmeleri için kolaylık sağlar. 

                                                                                                                              Riders AI Sunumu

                                                                                                                            ViewSonic Sunumu

Haber kaynağı: Forbes

Çeviri: Erkan Sağnak

20 yılı aşkın bir süredir, ABD'deki okul yönetimleri öğrenciler için 1:1 dizüstü bilgisayar girişimlerini benimsemiş olmakla birlikte, 1:1 ve Kendi Cihazını Getir programlarının artılarını ve eksilerini değerlendirmektedir. ABD genelinde, Covid-19 salgını sırasında okulların kapanması, öğrencilere ve yerel halka cihaz ve erişilebilir internet hizmetleri sağlamaya yönelik kapsamlı çalışmaların yapılmasına vesile olurken, teknolojiyle ilgili eşitsizlikler ön plana çıkmıştır.

Bu girişimler, daha fazla K-12 öğrencisinin teknolojiye ve internette bulunan sınırsız bilgi ve araçlara erişim kazanmasıyla öğretim uygulamalarında değişikliklere yol açmıştır. Tarih boyunca okullar, teknolojik gelişmelerin eğitime etkilerini her zaman göz önünde bulundurmaktan büyük ölçüde sorumluluk duymuşlardır.

2023 yılında, üretken yapay zekâ sahneye çıktı. Kullanıma sunulalı 12 aydan kısa bir süre olan üretken yapay zekâ, halihazırda evrensel olarak erişilebilir durumda ve çoğu zaman ücretsiz. Bu erken aşamada, okullar üretken YZ ile ne yapacaklarından ve bunun öğrenme ve öğretme için ne anlama geldiğinden emin değiller. New York Şehri Devlet Okulları Başkanı David C. Banks'in de kabul ettiği gibi, okul bölgelerinin tepkileri, ilk baştaki yasaklardan ve üretken YZ'yi benimseme çabalarından, yöntem değişikliğine kadar çeşitlilik gösteriyor ve gelişiyor. 

Ülkenin dört bir yanındaki K-12 okullarının üretken yapay zekânın etkisini değerlendirdiğini söylemek yanlış olmaz, ancak tutarlı politikaların uygulanması için yeterli zaman olmamıştır. UNESCO'nun yakın tarihli bir basın açıklamasında belirttiği gibi, "eğitim sektörü, okullarda üretken YZ araçlarının etik ve pedagojik entegrasyonu için büyük ölçüde hazırlıksız". UNESCO, 450'den fazla okul ve üniversitede yakın zamanda yapılan küresel bir anketin, K-12 okullarının %7'sinin "üretken yapay zeka uygulamalarının kullanımına ilişkin kurumsal politikalara ve/veya kurumsal yönlendirmeye" sahip olduğunu göstermesi nedeniyle politika eksikliğinden bahsetmektedir. 

Ancak, 2023-24 Eğitim Öğretim Yılı başladı. Öğretmenler ödev veriyor ve öğrenciler zorunlu ödevleri kâleme alıyor. Üretken YZ'nin ortaya çıkması ve sınırsız erişimi ile okullar, YZ okuryazarlığının ve kabul edilebilir kullanım uygulamalarının neler olabileceğini hızla düşünmelidir.

"30 kelime veya daha azıyla üretken yapay zekâyı tanımlayın" arama komutuyla ChatGPT kendini bu şekilde tanımladı: "Üretken yapay zekâ, mevcut verilerden kalıpları öğrenerek metin, görüntü veya müzik gibi yeni içerikler oluşturur ve insan yaratımına benzeyen yenilikçi çıktılar üretir."

"Yeni içerik... insan yaratımına benzeyen" öğrenme ve öğretme için ne anlama geliyor? Ve akademik dürüstlük, üretken yapay zekâ ve K-12 okulları için ne anlama geliyor? Bunlar günün soruları.

Yaratıcı içerik oluşturma, öğretmenlerin öğrencilerde geliştirdiği bir beceridir. Artık sadece mevcut verileri raporlamakla kalmayıp içerik de yaratan bir araç var. Bu, eğitim politikaları ve uygulamaları ile kopya ve intihal tanımlamaları için bir sorun teşkil ediyor.

Riskler yüksek. Bazı öğrenciler haksız yere yapay zeka kullanmakla suçlanıyor. Bazıları ise öğretmen izniyle kullanıyor. K-12 okullarında kapsamlı bir uygun kullanım politikası yokken yazılarında bir araç olarak üretken YZ kullandıkları için kopya çekmekle suçlanan bir öğrenci üzerindeki etkisi ne olabilir? K-12 okullarında akademik dürüstlük, kopya çekme, intihal ve üretken YZ ile ilgili uygun kullanımın net tanımlarının olmaması ve bunlara ihtiyaç duyulması endişe vericidir.

Öğrenciler, öğretmenler ve anne babalar bununla nasıl başa çıkabilir? Daha fazla öğrenerek, sorular sorarak ve birbirleriyle konuşarak başlayabilirler. Çocuğunuzun ders programlarına bakın ve üretken YZ kullanımına herhangi bir referans olup olmadığına bakın. Bireysel öğretmen kararına bırakılan YZ onayı, tutarsız ve bilinçsiz olma riski taşır. Ortaokul ve lise öğrencilerinin, kopya çekmenin tanımı konusunda sekiz farklı bakış açısına sahip sekiz öğretmeni olan sekiz sınıfı olabilir. Okul liderlerine sınıflar ve okullar arasında anlayış tutarlılığı olup olmadığını sorun.

OpenAI'nin öğretmenler için kılavuzu, Yapay Zekâ Eğitim Projesi'nin 18 Eylül'deki web semineri ve ABD Eğitim Bakanlığı'nın "Yapay Zekâ ve Öğretme ve Öğrenmenin Geleceği" raporu gibi kaynaklar yardımcı olabilir. 

Üretken YZ yazılımı öğrenciler için mevcut olsa da, YZ kullanan öğrencileri yakalamak için gerekli yazılımlar da öğretmenler tarafından kullanılabilir. Common Sense Media, okullarda YZ ile başa çıkma konusunda tavsiyelerde bulunuyor ve son çare olarak YZ dedektörlerinin kullanılmasını öneriyor. Washington Post'un "YZ ile kopya çekmekle suçlandığınızda ne yapmalısınız?" başlıklı makalesinde de görüldüğü üzere, bu konu oldukça karanlık bir alan. Beklendiği üzere, YZ tespit araçlarını atlatmak için özel olarak tasarlanmış yeni yazılımlar ortaya çıktı ve yakalanmamak için stratejiler sunuyor. Yazma sürecinin bütünlüğünü korumak için, Rumi gibi öğrenciler için yazma taslaklarını otomatik olarak takip eden ürünler ortaya çıkıyor. 

Öğrenciler, üretken yapay zekânın artı ve eksilerinin farkında ve bunlar hakkında eleştirel düşünüyor. Virginia'da, Deep Run Lisesi'ne kayıtlı Henrico County Devlet Okulları öğrencileri, bu kapsamlı analiz aracılığıyla YZ'nin karmaşık yönlerine ilişkin düşüncelerini paylaşıyor. Bu parlak genç beyinlerin, üretken yapay zekânın öğrenciler için faydalarını ve tehlikelerini ve yapay zekânın gelecekteki iş gücü üzerindeki kaçınılmaz etkisini nasıl değerlendirdiklerini izleyin.

Okul yönetimleri, üretken yapay zeka için kabul edilebilir kullanım politikaları oluşturmalı veya güncellemelidir. O zamana kadar, okullarınızda nelerin beklendiğini konuşarak ve bilerek eğitimciler olarak kendinizi veya öğrenciler olarak çocuklarınızı koruyun.

Komedyen Brian Regan'ın, yalnızca iri göbeğiyle tanınan bir Bira Göbekli Haydut hakkında komik bir hikâyesi vardır. Regan gösterisinde, böylesine geniş bir tanıma dayanan herhangi bir yanlış yönlendirme olup olmadığını alaycı bir şekilde sorguluyor. McGillicuddy's Bar'daki birçok potansiyel şüpheliyi ihbar etmek için polis departmanını arayan endişeli bir vatandaşı taklit eder. 

O sırada aklımdaki komedi dolu sahne beni kahkahalarla güldürmüştü. Ama aynı zamanda bana bu akademik yılda öğrencilerimizin karşı karşıya kaldığı ciddi durumu da hatırlattı, çünkü üretken yapay zekâ onlar için mevcut ama politikalar yürürlükte değil.

Öğretmenler, akademik kalite ve dürüstlük standartlarını taşıyan özgün öğrenci çalışmaları konusunda haklı olarak endişe duymaktadır. Okullar ve aileler, üretken YZ'nin kabul edilebilir kullanımını teşkil eden unsurlar konusunda net bir görüşe sahip olana kadar, öğretmenlerin ve yöneticilerin her yerde hile yapanlar olduğunu düşünerek YZ karşıtı kişiler haline gelmeleri gibi pek de komik olmayan bir duruma düşebileceklerinden derin endişe duyuyorum.

Elde edilen bilgi ve teknolojik gelişmelerin hızla artması, eğitim sektörünü değiştirmekte ve yeni uygulamaların hayata geçmesine yol açmaktadır. Bu yeni uygulamalardan biri de blockchain teknolojisi olarak karşımıza çıkmaktadır. Blockchain teknolojisi, dağıtık ve merkezi olmayan bir veri tabanı teknolojisidir ve özellikle finansal işlemler alanında kullanımı yaygınlaşmıştır. Ancak, son yıllarda blockchain teknolojisi eğitim sektöründe de kullanılmaya başlanmıştır. Blockchain teknolojisi, öğrenci bilgilerinin depolanması, akademik başarıların izlenmesi, sertifikaların ve diplomaların depolanması, öğrenci katılımının izlenmesi, eğitim finansmanının yönetimi ve eğitim kaynaklarının paylaşımı gibi birçok alanda faydalar sağlamaktadır.

Blockchain Nedir?

Blockchain, dijital varlıkların güvenli bir şekilde depolanmasına ve yönetilmesine olanak tanıyan dağıtılmış bir defterdir. Blockchain teknolojisi, tüm katılımcılar arasında güvenli bir şekilde paylaşılan, merkezi olmayan bir veri tabanıdır. Her blok, diğer bloklarla birlikte bir zincir oluşturur ve bu zincirdeki her blok, önceki bloğun içeriğine dayanan benzersiz bir kimlik numarasına sahiptir. Bu kimlik numarası, bloğun değiştirilip değiştirilmediğini belirlemek için kullanılır. Blockchain teknolojisi, dijital varlıkların ve işlemlerin güvenliği, şeffaflığı ve takibi açısından önemlidir.

Resim 1: Blockchain Çalışma Prensibi

Blockchain teknolojisinin eğitimde kullanımı 6 başlık üzerinden inceleyebiliriz.

1. Öğrenci Bilgilerinin Depolanması ve Korunması

Eğitimde blockchain teknolojisi, öğrenci bilgilerinin depolanması ve korunması açısından büyük faydalar sağlayabilir. Geleneksel olarak, öğrenci bilgileri, kağıt tabanlı dosyalarda veya merkezi bir veri tabanında depolanır. Ancak bu yöntemler, bilgilerin güvenliği ve gizliliği açısından riskler taşır. Blockchain teknolojisi kullanılarak, öğrenci bilgileri merkezi olmayan bir veri tabanında depolanabilir. Bu, bilgilerin güvenliği ve gizliliğinin artırılmasına ve veri sahteciliğinin önlenmesine yardımcı olur.

2. Öğrenci Akademik Başarılarının İzlenmesi

Blockchain teknolojisi, öğrencilerin akademik başarılarının izlenmesine yardımcı olabilir. Öğrenci notları, sınav sonuçları ve diğer akademik veriler, blockchain teknolojisi kullanılarak merkezi olmayan bir veri tabanında depolanabilir. Bu, öğrencilerin akademik ilerlemelerinin izlenmesini kolaylaştırır ve öğrencilerin başarısı için doğru bir şekilde takip edilebilir.

3. Sertifikaların ve Diplomaların Depolanması

Blockchain teknolojisi, öğrencilerin sertifikalarının ve diplomalarının depolanması açısından da faydalar sağlar. Geleneksel olarak, öğrencilerin sertifikaları ve diplomaları kağıt tabanlıdır ve kaybolmaları veya sahtecilik riski taşırlar. Ancak blockchain teknolojisi kullanılarak, sertifikalar ve diplomalar merkezi olmayan bir veri tabanında depolanabilir. Bu, sertifikaların ve diplomaların kaybolma veya sahtecilik riskini ortadan kaldırır ve doğru bir şekilde takip edilebilir.

4. Öğrenci Katılımının İzlenmesi

Blockchain teknolojisi, öğrenci katılımının izlenmesine yardımcı olabilir. Öğrencilerin sınıf katılımları, ödev teslimleri, proje sunumları ve diğer katılım aktiviteleri blockchain teknolojisi kullanılarak kaydedilebilir. Bu, öğretmenlerin öğrenci katılımını izlemesini kolaylaştırır ve öğrencilerin katılımını teşvik eder.

5. Eğitim Finansmanının Yönetimi

Blockchain teknolojisi, eğitim finansmanının yönetimi açısından da faydalar sağlar. Öğrencilerin bursları, öğrenim kredileri ve diğer finansman kaynakları blockchain teknolojisi kullanılarak kaydedilebilir. Bu, finansman kaynaklarının takibini kolaylaştırır ve öğrencilere doğru bir şekilde dağıtılmasını sağlar.

6. Eğitim Kaynaklarının Paylaşımı

Blockchain teknolojisi, eğitim kaynaklarının paylaşımı açısından da faydalar sağlar. Öğretmenler, öğrenciler ve diğer eğitim paydaşları, eğitim materyallerini ve kaynaklarını blockchain teknolojisi kullanarak paylaşabilirler. Bu, eğitim kaynaklarının daha kolay erişilebilir olmasını sağlar ve öğrencilerin öğrenme deneyimlerini iyileştirir.

Sonuç olarak, blockchain teknolojisi eğitimde birçok alanda kullanılabilir. Öğrenci bilgilerinin depolanması ve korunması, öğrenci akademik başarılarının izlenmesi, sertifikaların ve diplomaların depolanması, öğrenci katılımının izlenmesi, eğitim finansmanının yönetimi ve eğitim kaynaklarının paylaşımı gibi birçok alanda faydalar sağlar. Bu nedenle, eğitim kurumları ve eğitim paydaşları, blockchain teknolojisini kullanarak eğitimde daha güvenli, şeffaf ve verimli bir ortam oluşturabilirler.